در این مطلب به ذکر نکات مهم ایمنی هنگام کار با برق فشار قوی میپردازیم. موقع کار روی تاسیسات برق فشار ضعیف اگر امکان قطع برق وجود دارد، باید به این ترتیب عمل نمود: جریان برق را به نحو موثری قطع نموده و تابلوی اعلام خطر در روی کلید قطع و وصل قرار گیرد و کلیدهای خودکار و فرعی مربوط به دستگاه ها نیز در حالت قطع باشد و از هر نوع امکانی که باعث شود تا مجدداً وسائل مذکور برق دار شوند باید جلوگیری نمود.
نکات ایمنی و الزامات هنگام کار با برق فشار قوی
پس از رعایت نکات فوق و قبل از شروع کار روی تاسیسات باید به کمک ولت متر یا فازمتر یا هر وسیله سنجش دیگری از بی برق بودن مدار اطمینان حاصل نمود. اگر امکان قطع جریان برق امکان‌پذیر نیست باید با احتیاط لازم و به ترتیب زیر عمل نمود:
- انجام کار باید طبق دستور مستقیم شخص مسئول و تحت مراقبت کامل شخصی که آشنا به تاسیسات موردنظر است صورت پذیرد.
- زیر پا اشیاء مانند چهارپایه چوبی، فرش لاستیکی و غیره باید قرار داد مگر در مواردی که منظور بالا رفتن از پایه یا تیری باشد که فاقد سکوی کار است.
- استفاده از دستکش، کفش عایق و ابزار دسته عایق مثل انبردست، پیچ گوشتی و غیره ضروری است.
- استفاده از کلاه ایمنی، کت عایق و شلواری که تمام بدن را بپوشاند جهت کار در مجاورت سیم های برق دار لازم است.
- همراه داشتن اشیاء فلزی غیرضروری مثل زنجیر، ساعت و غیره هنگام کار با تاسیسات برق دار ممنوع است.
- هادی های برهنه برق دار را که در مجاورت محل کار است، جهت جلوگیری از اتصال کوتاه باید عایق بندی نمود.
- استفاده از لباس برق مناسب و همچنین دستکش ایمنی عایق برق.
خطرات برق فشار قوی
خطرات برق فشار قوی بیش از خطرات برق فشار ضعیف می باشد و انجام هرگونه عملیات روی تاسیسات مذکور باید با دقت بیشتری با رعایت نکات ایمنی زیر به مرحله اجراء درآید:
- کلیه عملیات باید تحت سرپرستی و دستور شخص ذیصلاحی انجام شود.
- دانستن کمک های اولیه هنگام برق گرفتگی
- جریان برق تاسیسات مذکور باید از کلیه منابع نیروی برق قطع شود (قرار دادن تمام دستگاه های قطع کننده در حالت باز).
- قرار دادن اعلانات خبری روی فرمان دستگاه های قطع کننده ای که متوقف شده است.
- تحقیق شود که در محل کار فشار الکتریکی وجود نداشته باشد، این عمل بوسیله چنگک نئون، تفنگ مخصوص پرتاب سیم و غیره انجام می شود. لازم به توضیح است که در روش تحقیق از پرتاب سیم های لخت و یا زنجیر بوسیه دست جداً خودداری شود.
- هنگامی که هیچگونه فشار الکتریکی در خط مشاهده نشود با استفاده از دستکش و چنگک عایق باید فاز ها را به یکدیگر وصل نموده و به زمین اتصال داد. اتصال فازها به یکدیگر و وصل آن ها به زمین حتی الامکان نزدیک به محل کار و در دو طرف محل کار باید انجام شود.
- برقرار کردن مجدد جریان برق پس از پایان کار فقط به دستور سرپرست انجام و به ترتیب عکس انجام عملیات مذکور عمل برقراری مجدد جریان انجام می گیرد.
- سیم های رابط مرتباً بازدید شود که فاقد قسمت های لخت برق دار باشند.
- کلیه ادوات برقی مثل کلیدها، پریزها و غیره حتماً سالم باشند.
- سیم کشی ساختمان کارگاه ها باید طبق اصول فنی بوده و سیم ها از داخل لوله های عایق عبور داده شوند یا از کابل استفاده گردد.
- دستگاههای برقی که بدنه فلزی دارند یا دارای اتصال زمین موثر بوده و در سر راه جریان برق دستگاهها حتماً فیوزهای مناسب و سالم قرار داده شود.
- کابل های برق پرتابل(قابل حمل) حتی الامکان در مسیر رفت و آمد کارگان قرار نگیرد.
- هنگام تعمیرات باید زیر پا عایق و از ابزار دسته عایق مناسب استفاده شود.
- مقابل تابلوهای برق دستگاهها باید در محفظه های قفل دار نصب شده و کلید آنها در اختیار افراد مسئول و ذیصلاح باشد.
- افرادی که با برق و تعمیرات برق آشنایی ندارند از انجام کارهای برقی خودداری کنند.
- به منظور اطلاع از وجود یا عدم وجود برق در یک مدار از وسایل سنجش مناسب مثل فازمتر و غیره استفاده شود.
- در صورت انجام تعمیرات روی دستگاههای برقی باید فیوزهای تابلوی برق دستگاه را برداشته و درب تابلوی برق نیز قفل یا در قسمت کلید دستگاه تابلوی دستگاه &#۸۲۲۰;در حال تعمیر، از دست زدن خودداری کنید&#۸۲۲۱; نصب گردد.
- چراغ های دوره گرد که با برق ۲۲۰ ولت کار می کنند باید روی لامپ حفاظ توری شکل داشته باشند، همچنین دسته ی آن ها برای جلوگیری از خطرات برق گرفتگی کاملاً عایق باشند. ضمناً چراغ دوره گرد مورد استفاده در مخازن فلزی، چاهها و غیره باید از برق کمتر از ۲۴ ولت تغذیه شوند.
- روی کانال های مربوط به برق که محل عبور و مرور کارگران است باید پوشیده شود تا از افتادن آن ها داخل کانال جلوگیری شود.
- در انبارهای قند و شکر و آرد و محل هایی که گازهای قابل اشتعال و گرد و غبار آتش زا وجود دارد، کلیه کلیدهای برق وسائل تنظیم مقاومت های الکتریکی و کلیدهای اصلی فرمان دستگاهها باید در محل های مجزا و پوشیده و در خارج از محل انبارهای مذکور نصب شوند یا از کلیدهای قطع و وصل جرقه استفاده گردد.
- استفاده از جرثقیل ها، بالابرها و غیره در محل هایی که خطوط برق وجود دارد باید با رعایت نمودن احتیاط های لازم صورت گیرد که بدنه دستگاهها به حریم خطوط برق دار وارد نشوند.
- ایجاد هرگونه ساختمان در حریم خطوط برق دار بدون کسب مجوز از شرکت برق منظقه ای اکیداً ممنوع است.
حادثه کار با برق فشار قوی
ایمنی در پست برق فشار قوی
در این مطلب به ایمنی در کار با پست برق فشار قوی پرداختیم و نکات ضروری در این زمینه را برای شما عزیزان بازگو کردیم. دستور العمل کار با برق فشار قوی بسیار مهم است و همیشه در کار با برق چه ضعیف و چه قوی باید رعایت شود.
کتاب: اصول ایمنی در صنعت، مهندس کمال الدین رئوف، انتشارات استاد مشهد
