مسئولیت ها و نقش های جدید ناشی از تغییر فرآیندهای عملیات
رشد واحدهای صنعتی پتروشیمی مسئولیت اصلی را در تغییرات فرآیندهای عملیات و الزام های فنی سبب شده است. هم چنان که واحدهای پیچیده پتروشیمی معرفی می شوند، تجهیزات پیچیده بیشتری برای کنترل و اداره عملیات مورد نیاز است. از طرفی واحدهای پنوماتیک (سیستم هایی که با هوای پرفشار کار می کنند) جانشین واحدهای دستی گردیده، متعاقب آن ها کنترل های الکترونیکی جایگزین، سپس سیستم برنامه های هشدار دهنده و در نهایت با پیشرفت های بیشتر سیستم های کامپیوتری استقرار یافته و به کار گرفته شدند. هر یک از این تغییرات احتیاج به کارورزی برای مهارت های جدید دارد تا درک درستی از عملیت و اجرای شغل در روش ایمن و مناسب به دست آید.
الزام های فزاینده مقررات زیست محیطی و فنی بعضی از جنبه های متنوع مهارتی را تحمیل می نمایند که مهم ترین آن ها عبارتند از کارشناسان فنی، دانش مقررات، مهارت های ارتباطی، دانش و آگاهی کامپیوتر، بازنگری گروهی، حل مشکلات، آموزشگران، تداوم بهبود کیفیت.
کارشناسان فنی: اداره فرآیندهای فنی بر عهده کارشناسان فنی می باشد. در گذشته ضرورت نداشت طراحی فرآیندهای بهبود، درگیر کیفیت بوده و آگانه به منشورهای زیست محیطی و سازمان های حکومتی مسئول باشند، اما امروزه ضرورت دارند. ارزش آن ها در شرکت ها تحت عنوان دانش فنی همراه با تفسیر مهارت های مطرح می گردد.
دانش مقررات: با الزام های جدید قوانین و مقررات عملی گردیده و کارشناسان فنی باید از این مقررات آگاه بوده و در کار روزانه خود آن ها را مرئی سازند. در گذشته نشت یک ماده شیمیایی ممکن بود مهم مطرح نشود، اما امروزه این نشت باید مستند گردیده، طبقه بندی شده و به سازمان های مسئول مربوطه گزارش شود. هنگامی که OSHA نقش فعالی را در ایمنی و بهداشت واحدها به عهده گرفت، بسیاری از کارخانه ها برنامه های فشرده ای را برای رعایت این الزام ها و مقررات به کار بستند.
مهارت های ارتباطی: نبود و کمبود ارتباطات، مشکلاتی را در تمام بنگاه های تجاری به وجود می آورد. در فرآیندهای فنی باید به طور موثری با اعضای گروه ارتباط برقرار شده و این ارتباط با همه همکاران ایجاد گردد. آن ها باید قادر باشند با اطلاعات روشن، ارتباطات دقیق تری برقرار نموده و امکان اجرای عملیات صحیح و بدون خطا برقرار گردد. روش ها، خطوط راهنما سبب می شوند که خطاها و اشتباهات درک گردیده و حذف شوند. بسیاری از گزارش های فنی، مستندات قانونی بوده به ویژه مواردی که بر پایه ممیزی و بازدید موسسات قانونی استوار باشند.
دانش و آگاهی کامپیوتر: کامپیوتر وسیله بسیار مهمی در اجرای عملیات می باشد. برای جدول بندی سوابق و داده ها، در واحدها و آزمایشگاه ها و سوابق فردی و زمان فعالیت ها بسیار مفید است. از همه مهم تر کارشناسان باید برنامه کنترل مناسبی در اختیار داشته باشند.
بازنگری گروهی: در فرآیندهای صنعتی یادگیری کار گروهی بین اعضا بسیار مفید است. هر گروه باید بتواند به صورت گروهی عمل کرده و بدین طریق کار خود را بطور موثری انجام دهد. گروه های حمایتی و کاربران باید به صورت گروهی عمل کنند تا بتوانند مشکلات و مسائل را حل کنند. البته در کار گروهی، استفاده از تجهیزات روز و جدید، بازنگری در اصول ایمنی و رعایت منشورهای زیست محیطی یا در اختیار داشتن روش های تعمیر و نگهداری ضرورت دارند. امروز کار گروهی، قسمت مهمی از شغل کارکنان فنی است.
حل مشکلات: وقتی که یک موضوع یا مشکل در فرآیند اتفاق می افتد ناظر دقت لازم را به این مشکل معطوف می نماید. نقش حل کننده مشکل امروز به عنوان مهم ترین نقش در فرآیندها پذیرفته شده است. ناظران باید قادر باشند با به کارگیری تجهیزات به حل مسایل اقدام نموده، مشخص کنند آیا وسایل درست کار می کنند و آیا نیاز به تعمیر دارند، آن ها باید با واحد آشنایی کامل پیدا نموده و به سرعت به شناخت مشکل مبادرت ورزند، به ویژه وقتی مشکلات عملیاتی و فنی رخ می دهد آن ها باید بدانند چگونه شرایط را تعدیل نموده، مانع از دست رفتن محصول شوند و از کاهش کیفیت آن جلوگیری نمایند. وقتی که شرایط ناخواسته رخ می دهد آن ها باید عملیات و شرایط آسیب رسان و خطرناک را تشخیص داده و الزام های ملی را که ضرورت دارد و باید انجام دهند را به اجرا درآورند.
آموزشگران: همه کوشش ها برای قبول مسئولیت، اهمیت یادگیری کارکنان و افزایش مهارت های آن ها باید به کار گرفته شود. این موارد شامل یادگیری فرآیندها نبوده بلکه موضوعات ایمنی و زیست محیطی را هم در بر می گیرد. بسیاری از عملیات آموزشی و کارورزی، موضوعات تخصصی بوده و مواردی به طور جداگانه هر فردی باید آن ها را یاد بگیرد و به کار بندد.
تداوم بهبود کیفیت: در بازار رقابی بسیار بالای امروزی دو موضوع کیفیت و تداوم بهبود دو امر اساسی هستند. اکنون تداوم بهبود هدف اصلی همه سازمان ها است. بنابراین کارکنان فنی باید به همه جزئیات عملیاتی که به بهبود منتهی شوند، آشنایی و آگاهی داشته باشند.
دستورالعمل های ارزیابی لرزه ای (ساختمان ها براساس آیین نامه ی کانادا)
ترجمه و تالیف: دکتر امیر محمود زاده، سعید مسکین نواز
