تهویه طبیعی کارگاه ها از طریق درب و پنجره کارگاه ها می باشد که از طریق باز کردن آن ها بطور موقت هوای کارگاه های تهویه می شود که البته در فصل سرما به علت کاهش ناگهانی حرارت بجز در ساعات تعطیل کار نمی توان از این طریق استفاده نمود، البته جریان ملایم و دائمی هوا از منافذ درها و پنجره ها و غیره برقرار می شود که تهویه مناسبی بوده و در همه جای کارگاه هوای تازه و یکسان وجود دارد. در معادن زیرزمینی تهویه طبیعی از طریق چاههای هوا (دویل های هوا) که به فاصله ۸۰ تا ۱۶۰ متر از یکدیگر در تونل های پیشروی ایجاد شده و به هوای آزاد مرتبط هستند، استفاده می شود.
چنانچه تهویه طبیعی امکانپذیر نباشد از طریق هواکش های مناسب برقی و تهویه مطبوع که عبارت است از تامین هوای دارای حرارت، رطوبت و شدت جریان هوا را با توجه به وضع کار و شرایط محیط تنظیم می نماید و گرد و غبار، بو، میکروبها و گازهای سمی و دیگر مواد زائد آن گرفته می شود، تهویه کارگاه ها را می توان انجام داد. به طور کلی در تهویه کارگاه ها نکات مشروحه زیر باید رعایت شود:
نکات مهم برای تهویه هوای کارگاه
- حرارت هوای کارگاه باید متناسب با درجه فعالیت و مدت توقف و حرارت محیط خارج باشد و بصورتی باشد که موجب سرماخوردگی کارگران نشود، معمولاً در بعضی کارگاه ها که اختلاف درجه ی حرارت محیط کار و بیرون تفاوت زیاد دارد مثل سردخانه ها و غیره می بایست به کارگران لباس گرم مناسب جهت انجام کار داده شود.
- رطوبت نسبی هوای کارگاه طوری تنظیم شود که مانع دفع حرارت بدن افراد از طریق تبخیر نشود.
- جریان هوا در داخل کارگاه باید بصورت ملایمی انجام گیرد، بطوری که شمع روشن را در یک متری محل ورود هوا خاموش نکند.
- هوای تازه طوری پخش شود که در تمام نقاط کارگاه جانشین هوای طبیعی قبلی شده و حرارت هوای داخل کارگاه باید برای نقاط مختلف تقریباً یکسان بوده و تفاوت حرارت در حدود سر و پای کارگران بیشتر از ۲ درجه سانتیگراد نباشد.
- وسیله تهویه باید عاری از سر و صدای زیاد باشد.
لازم به توزیع است که طبق ماده ۱۴ آئین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاه هائی که محیط کارگران آغشته به دود و گازهای مضر و غیره می باشد باید موارد مذکور با وسایل فنی موثر طوری از محل تولید به خارج کارگاه هدایت شود که مزاحمت و خطری برای کارگران ایجاد ننماید. با توجه به مقررات فوق در بعضی از کارگاه ها که گرد و غبار یا ذرات معلق دیگر در فضای کار کارگران و محیط اطراف ممکن است ایجاد شده و باعث ناراحتی های ریوی برای آن ها و ساکنین محیط اطراف کارگاه گردد، مانند کارگاه های پنبه پاک کنی، کارگاه های تولید آرد، گچ، سیمان، و غیره می بایست گرد و غبارهای حاصله بوسیله مکش های قوی و از طریق لوله به اطاقک هایی منتقل شده و در کیسه هائی بنام سیلکون جمع آوری شوند یا اینکه به طرف فیلترهای الکتریکی منتقل و پس از عبور از بین دو صفحه با بار الکتریکی مخالف گرد و غبارها را یونیزه نموده که در پایین صفحات الکتریکی فرو ریخته و جمع آوری شوند.
کتاب: اصول ایمنی در صنعت، مهندس کمال الدین رئوف، انتشارات استاد مشهد
