مقالات HSE, مقالات ایمنی حفاظت از بدن

 بالابردن ضریب ایمنی در کارگاههای ریخته گری و جوشکاری

 بالابردن ضریب ایمنی در کارگاههای ریخته گری و جوشکاری

تبدیل فلز جامد به مایع سیال را در اثر حرارت جهت تغییر شکل، ذوب ریخته گری می نامند.  اجسامی که در معرض گرما و حرارت زیاد قرار می گیرند ممکن است انسان را دچار سوختگی نمایند. مثلاً آب در ۱۰۰ درجه سانتیگراد به جوش می آید و در زندگی روزانه گرمای مربوط به آب جوش برای همه قابل لمس بوده و از نزدیک با سوختگی های ناشی از ریختن آب جوش روی پوست بدن آگاه هستیم. ولی ذوب فلزات در درجه حرارت بسیار بالا صورت گرفته و خطرات آن برای صنعتگران ذوب و ریخته گری به خوبی قابل درک است. مثلاً چدن مذاب حرارتی برابر ۱۴۰۰ درجه و فولاد مذاب معادل ۱۶۰۰ درجه دارا میباشد.

آب، اکسیژن و گازهای محترقه از عوامل موثر در حوادث ریخته گری

آب: وجود مقدار کمی آب حتی به صورت نم و رطوبت یا قطرات آب و تماس با حرارت های بالا باعث افزایش حجمی ناگهانی و تبدیل به بخار  (حدود ۲۵۰۰ برابر) شده که این پدیده را انفجار می گویند. وجود رطوبت در ظروف سرباز، کف کارگاه، محوطه ذوب و ریخته گری باعث انفجار و پرتاب شدید مواد ذوب به اطراف خواهد شد که این موضوع باعث بروز حوادث ناگوار و مرگ واری می شود.

اکسیژن: معمولاً برای باز کردن مسیر خروج مواد مذاب از ناودان و تمیز کردن پاتیل هایی که از مواد مذاب مقداری باقی مانده دارند از هوای فشرده استفاده می شود و آلوده بودن وسایل کار به روغن منجر به آتش سوزی می گردد.

گازهای محترقه: چنانچه فضای کارگاه از گازهایی شامل اکسید دو کربن، متان، هیدروکربورهایی مثل اتان، بوتان، پروپان پر شده و میزان آن به ۵% برسد با ایجاد جرقه ای محیط را به انفجار خواهد کشاند عوامل وجود گازهای مذکور ایجاد ضعف و سرگیجه، تمایل به خواب و شدت ضربان قلب و در نهایت بیهوشی کارگران است.

 بالابردن ضریب ایمنی در کارگاههای ریخته گری و جوشکاری

چنانچه در نزدیکی کوره های ذوب فلزات مخازن تست فشار مثل تانک اکسیژن، کپسول گاز ازت، استیلن و غیره قرار داشته باشند، در اثر گرما حجم داخل آن ها افزایش یافته و همین امر باعث انفجار و آتش سوزی در محل می گردد و برای پیشگیری از چنین حوادثی مخازن مذکور باید دارای پلاک شناسایی از نوع استاندارد بوده و در محلی به دور از منطقه ریخته گری نصب شوند.

لبریز کردن پاتیل های مواد مذاب به هنگام حمل و نقل و جابجایی، حوادثی را بدنبال دارد که مقدار مجاز بارگیری پاتیل از مواد مذاب باید ۸/۷ ارتفاع آن باشد. تشعشع و حرارتی که مواد به هنگام ذوب شدن ایجاد می کنند عوارضی مثل خیرگی چشم ها و سوختگی های ناشی از تشعشع حرارت در پوست بدن ایجاد می نمایند که برای پیشگیری از عوارض مذکور می بایست روی سطح مواد مذاب از خرده کک، ذغال، سبوس برنج پوشیده شود.

 

انفجار در محفظه قالب

تجمع مقداری گاز در محفظه قالب گاهی باعث می شود در هنگامی که مواد مذاب در محفظه ریخته می شود آن ها را پرتاب نموده و حوادثی را ایجاد می نماید، اتفاق افتاده است که پس از سرریز شدن مواد مذاب در قالب درب پاتیل (استوپر) بسته نشده و ریزش مواد به صورت ناخواسته باعث حوادثی می گردد. بیشتر دقت و مهارت لازم در هنگام ریختن مواد مذاب به داخل محفظه قالب را کارگران ریخته گر به منظور جلوگیری از پرتاب و پاشیدن مواد مذکور و ایجاد حادثه باید بعمل آورند. حوادث دیگری نیز شامل موارد زیر در اثر بدی شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط کار ممکن است برای کارگران ریخته گر ایجاد شود.

  • گیر کردن انگشتان دست در سیم بکسل یا زنجیره ای جرثقیل حامل مواد مذاب
  • سقوط اجسام سنگین روی دست و پای کارگران
  • ایجاد بیماری های مختلف ریوی ناشی از تنفس گرد و غبار مضره مانند بیماری سیلیکور
  • ایجاد مسمومیت های ناشی از تنفس گازهای سمی موجود در فضای کارگاه
  • خارش پوست و ایجاد بیماری های جلدی در اثر تماس با مواد محرک
  • خستگی، درد مفاصل در اثر عدم وجود نور کافی، هوا و رطوبت مناسب در کارگاه
  • ایجاد فاصله بین مهره های پشت (دیسک کمر و گردن)
  • سوختگی ناشی از برخورد مواد مذاب یا حرارت ناشی از مواد مذکور به صورت با دست و پای کارگر ریخته گر

مهندس کمال الدین رئوف، اصول ایمنی در صنعت، انتشارات استاد مشهد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

For security, use of Google's reCAPTCHA service is required which is subject to the Google Privacy Policy and Terms of Use.

I agree to these terms.